สรุปสั้น
- สิทธิ BOI เป็นของกิจการและโครงการที่ได้รับบัตรส่งเสริม ไม่ได้ครอบคลุมทั้งบริษัท และไม่ควรสมมติว่าโครงการอสังหาริมทรัพย์ทุกแบบขอได้
- การใช้สิทธิจริงต้องมีบัตรที่ตรงกับกิจการ บัญชีแยก เกณฑ์ปันส่วนที่อธิบายได้ และการติดตามเพดานสิทธิ
- การปันส่วนต้นทุนเข้าข้างกิจการส่งเสริมอาจดูเหมือนประหยัดภาษี แต่เป็นความเสี่ยงเมื่อถูกตรวจ
บริษัทได้บัตรส่งเสริมแล้ว ทุกคนเข้าใจว่าไม่ต้องเสียภาษีไปอีกหลายปี พอปิดงบจึงพบว่ามีรายได้บางส่วนอยู่นอกบัตร ต้นทุนส่วนกลางยังไม่รู้จะแบ่งอย่างไร และยังไม่ได้ตรวจเงื่อนไขในบัตร สิทธิ BOI คล้ายคูปองที่มีเงื่อนไขละเอียด คูปองมีมูลค่าเมื่อใช้ถูกสินค้า ถูกเวลา และเก็บหลักฐานครบ
เรื่องแรก: โครงการของท่านอยู่ในบัญชีหรือไม่
ก่อนใส่สิทธิ BOI ลงใน Model ต้องตรวจบัญชีประเภทกิจการและเงื่อนไขปัจจุบันจากประกาศของคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
| ลักษณะกิจการ | สิ่งที่พบในเอกสาร BOI ที่ตรวจ | ท่าทีในการวางแผน |
|---|---|---|
| พัฒนาคอนโดหรือบ้านเพื่อขายทั่วไป | ไม่พบเป็นประเภทกิจการในคู่มือที่ตรวจ ส่วนกิจการที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยในคู่มือปี 2563 กำหนดให้ยื่นภายในสิ้นปี 2563 | Base Case ไม่ควรรวมสิทธิ BOI |
| โรงแรม | คู่มือปี 2563 มีกิจการโรงแรม โดยมีเงื่อนไขเงินลงทุนหรือจำนวนห้อง และเงื่อนไขแตกต่างตามจังหวัด แต่ยังไม่สามารถยืนยันจากรายการฉบับปัจจุบันได้ | ตรวจรายการและเงื่อนไขล่าสุดกับ BOI ก่อนใช้ |
| นิคมอุตสาหกรรมและเขตอุตสาหกรรม | คู่มือปี 2563 มีรายการและเงื่อนไขเฉพาะ | เป็นกิจการต่างจากการพัฒนาที่พักอาศัย ต้องตรวจฉบับปัจจุบัน |
คู่มือ BOI ฉบับเดือนกรกฎาคม 2569 ระบุว่าใช้นโยบายตามประกาศที่ 8/2565 แต่รายการกิจการมีการแก้ไขต่อเนื่อง เช่น ประกาศ ส.5/2568 มีผลกับคำขอตั้งแต่ 1 ก.ค. 2568 ก่อนตัดสินใจควรถามหน่วยงาน BOI หรือที่ปรึกษาที่รับผิดชอบโดยตรง บทความนี้ไม่ได้ยืนยันสิทธิของโครงการใด
สิทธิหลักที่ต้องเข้าใจ
| กลุ่มกิจการ | ระยะเวลายกเว้น CIT | เพดาน |
|---|---|---|
| A1+ | 10–13 ปี | ไม่มีเพดาน |
| A1 | 8 ปี | ไม่มีเพดาน |
| A2 | 8 ปี | มีเพดาน |
| A3 | 5 ปี | มีเพดาน |
| A4 | 3 ปี | มีเพดาน |
| B | ไม่มีการยกเว้น CIT ตามตาราง | – |
เพดานของกลุ่ม A2–A4 โดยทั่วไปอ้างอิงเงินลงทุนของโครงการไม่รวมที่ดินและทุนหมุนเวียน ตามที่คณะกรรมการกำหนด ตัวเลขข้างต้นมาจากคู่มือปี 2569 และตรวจเทียบกับสรุปของ PwC ต้องใช้ตามบัตรของกิจการจริง
เงินปันผลจากกำไรที่ได้รับยกเว้นได้รับการยกเว้นภาษีตามเงื่อนไข และผลขาดทุนในช่วงยกเว้นโดยหลักนำไปหักกำไรได้ภายใน 5 ปีหลังหมดช่วงยกเว้น ส่วน BOI อาจเพิกถอนสิทธิทั้งหมดหรือบางส่วนเมื่อไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไข และอาจเรียกคืนภาษีที่ควรชำระ
ตัวอย่าง 1: เพดานสิทธิหมดก่อนระยะเวลา
ตัวอย่างสมมติ กิจการตัวอย่างได้ยกเว้น 5 ปี และมีเพดาน 80 ลบ. หน่วยล้านบาท
| ปี | กำไรกิจการส่งเสริม | ภาษีที่คำนวณได้ 20% | ส่วนที่ยกเว้น | ภาษีต้องจ่าย | ยกเว้นสะสม |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 60 | 12 | 12 | 0 | 12 |
| 2 | 80 | 16 | 16 | 0 | 28 |
| 3 | 100 | 20 | 20 | 0 | 48 |
| 4 | 120 | 24 | 24 | 0 | 72 |
| 5 | 140 | 28 | 8 | 20 | 80 |
ปีที่ 5 ยังอยู่ในระยะเวลา แต่บริษัทต้องจ่ายภาษี 20 ลบ. เพราะเพดานหมด
ตัวอย่าง 2: การปันส่วนต้นทุนร่วม
ตัวอย่างสมมติ กิจการส่งเสริมมีรายได้ 300 ต้นทุนตรง 180 กิจการไม่ส่งเสริมมีรายได้ 100 ต้นทุนตรง 70 ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง 30 ทั้งหมดเข้าเงื่อนไขปกติ หน่วยล้านบาท
| วิธีปันส่วน | เข้ากิจการส่งเสริม | เข้ากิจการไม่ส่งเสริม | กำไรกิจการส่งเสริม | กำไรกิจการไม่ส่งเสริม | CIT 20% |
|---|---|---|---|---|---|
| ตามสัดส่วนรายได้ 75:25 | 22.5 | 7.5 | 97.5 | 22.5 | 4.5 |
| ผลักเข้ากิจการไม่ส่งเสริมโดยไม่มีเกณฑ์ | 5.0 | 25.0 | 115.0 | 5.0 | 1.0 |
ความต่าง CIT 3.5 ลบ. ไม่ใช่การประหยัดภาษี แต่เป็นความเสี่ยงที่จะถูกปรับปรุงพร้อมเบี้ยปรับเงินเพิ่ม ถ้าเกณฑ์ไม่สะท้อนการใช้จริง
ระบบที่ควรมี
- บัญชีแยก รหัสรายได้ ต้นทุน และสินทรัพย์ แยกตามบัตรส่งเสริมและกิจการนอกบัตร
- นโยบายปันส่วน เขียนเกณฑ์ เหตุผล ความถี่การทบทวน และผู้อนุมัติ
- ทะเบียนเงื่อนไขบัตร วันครบกำหนด เงินลงทุน เครื่องจักร การจ้างงาน และรายงาน
- ทะเบียนเพดานสิทธิ ภาษีที่ยกเว้นสะสมเทียบเพดาน
- แฟ้มพร้อมตรวจ หลักฐานเชื่อมบัญชี บัตรส่งเสริม รายงาน และแบบภาษี
สิ่งที่ควรทำต่อ
- ตรวจกิจการจริงเทียบกับรายการ BOI และบัตรส่งเสริมฉบับล่าสุด
- แยกรายได้ตามกิจการส่งเสริมและนอกบัตรตั้งแต่ระบบบัญชี
- เขียนนโยบายปันส่วนต้นทุนร่วมก่อนปิดงบ
- คำนวณภาษีที่ยกเว้นสะสมเทียบเพดานทุกไตรมาส
- มอบหมายผู้รับผิดชอบเงื่อนไขบัตรและวันครบกำหนด
- ให้ที่ปรึกษาภาษีหรือผู้สอบบัญชีทบทวนก่อนยื่นแบบ