สรุปสั้น
- DSCR ต่ำกว่าเกณฑ์ไม่ได้แปลว่าธนาคารเรียกหนี้ทันทีเสมอไป ผลขึ้นกับสัญญา แต่เป็นเวลาที่ต้องเริ่มทำแผนทันที
- Workout Plan ที่ดีต้องบอกว่าเงินจะกลับมาจากไหน ไม่ใช่แค่ขอเวลา
- ในตัวอย่าง DSCR 1.08x ต้องลดภาระหนี้ 15.57 ลบ. หรือเพิ่ม CFADS 20.24 ลบ. เพื่อถึง 1.30x และขายทรัพย์สินร่วมกับลดต้นทุนให้ 1.49x
ฝ่ายบัญชีแจ้งว่า DSCR ไตรมาสล่าสุดต่ำกว่าเกณฑ์ ไม่กี่วันต่อมามีจดหมายจากธนาคารขอข้อมูลเพิ่ม เจ้าของอยากโทรหา RM แล้วขอเวลา แต่สิ่งที่ธนาคารอยากรู้จริงคือ เงินจะพอหรือไม่ และบริษัทรู้ปัญหาของตัวเองแค่ไหน การเข้าไปคุยโดยไม่มีตัวเลขจะทำให้เสียโอกาสที่มีอยู่น้อย
เมื่อเกณฑ์ไม่ผ่าน ต้องดูอะไรก่อน
- นิยามในสัญญา DSCR คำนวณอย่างไร ทดสอบเมื่อไร มีการย้อนหลังกี่เดือน
- ผลของการไม่ผ่าน เป็นเหตุผิดนัดทันที มี Cure Period หรือมีสิทธิเติมทุน (Equity Cure) หรือไม่
- Cross-Default สัญญาอื่นได้รับผลหรือไม่
- ข้อจำกัดระหว่างผิดเงื่อนไข การเบิกเพิ่ม การจ่ายปันผล และการโอนเงินในกลุ่ม
- หน้าที่แจ้ง ต้องแจ้งธนาคารภายในกี่วัน
ถ้อยคำในสัญญาเป็นตัวกำหนด อย่าสันนิษฐานจากประสบการณ์ครั้งก่อน และควรให้ทนายความอ่านก่อนส่งหนังสือที่อาจเป็นการยอมรับการผิดนัด
30 วันแรก
- สัปดาห์ที่ 1 ทำประมาณการเงินสด 13 สัปดาห์จากบัญชีธนาคารจริง หยุดรายจ่ายที่เลื่อนได้ ตั้งทีมและผู้รับผิดชอบหนึ่งคน
- สัปดาห์ที่ 2 จัดทำตารางหนี้รวม หลักประกัน และเจ้าหนี้การค้าสำคัญ แยกสาเหตุว่าเป็นปัญหาชั่วคราวหรือโครงสร้าง
- สัปดาห์ที่ 3 ประเมินทางเลือกเป็นตัวเลขและจัดลำดับ ขออนุมัติจากผู้ถือหุ้นเรื่องเงินเพิ่มทุน
- สัปดาห์ที่ 4 นำเสนอธนาคารพร้อมแผน ขอ Waiver หรือ Standstill ที่มีเงื่อนไขชัดเจน
ตัวอย่าง: แปลงทางเลือกเป็น DSCR
ตัวอย่างสมมติ หนี้ 400 ลบ. ดอกเบี้ย 8% ผ่อนต้น 60 ลบ.ต่อปี ภาระหนี้ 92.00 ลบ. CFADS 99.36 ลบ. DSCR 1.08x เป้าหมาย 1.30x ต้องมีภาระหนี้ไม่เกิน 76.43 ลบ. หรือ CFADS อย่างน้อย 119.60 ลบ.
| ทางเลือก | CFADS | Debt Service | DSCR |
|---|---|---|---|
| ปัจจุบัน | 99.36 | 92.00 | 1.08x |
| ลดต้นทุน 10 ลบ.ต่อปี | 109.36 | 92.00 | 1.19x |
| ขายทรัพย์สินรอง สุทธิ 80 ลบ. ชำระหนี้ และลดผ่อนต้นตามสัดส่วนเป็น 48 ลบ. | 99.36 | 73.60 | 1.35x |
| ขอลดผ่อนต้นเหลือ 30 ลบ.ต่อปี | 99.36 | 62.00 | 1.60x |
| ขายทรัพย์สินรองร่วมกับลดต้นทุน | 109.36 | 73.60 | 1.49x |
การลดผ่อนต้นให้ DSCR สูง แต่ไม่ได้ลดหนี้ ถ้าลดลงปีละ 30 ลบ. เป็นเวลา 2 ปี หนี้คงเหลือเมื่อสิ้นปีที่ 2 จะสูงกว่าตารางเดิม 60 ลบ. ธนาคารจึงมักถามว่าบริษัทจะชำระส่วนนี้จากแหล่งใด ทางเลือกที่ขายทรัพย์สินร่วมกับลดต้นทุนจึงแข็งแรงกว่าเพราะหนี้ลดจริงและไม่พึ่งการผ่อนผันอย่างเดียว
สิ่งที่ Workout Plan ต้องตอบ
| ส่วน | สิ่งที่ต้องมี |
|---|---|
| สาเหตุ | แยกปัจจัยตลาด การบริหาร และโครงสร้างทุน พร้อมยอมรับสิ่งที่บริษัทผิดพลาด |
| สถานะเงิน | เงินสดจริง 13 สัปดาห์ ลำดับการจ่าย และเจ้าหนี้ที่หยุดไม่ได้ |
| มาตรการ | ลดต้นทุน ขายทรัพย์สิน เก็บเงิน เพิ่มทุน พร้อมผู้รับผิดชอบและวันกำหนดเสร็จ |
| สิ่งที่ผู้ถือหุ้นใส่เพิ่ม | จำนวนเงินและวันที่ ธนาคารจะดูว่าเจ้าของรับความเสี่ยงร่วมด้วยหรือไม่ |
| สิ่งที่ขอจากธนาคาร | Waiver, Standstill, ปรับตาราง หรือ Covenant Reset ระบุเป็นข้อ |
| ประมาณการหลังแผน | Base และ Downside พร้อม Covenant รายไตรมาส |
| แผนสำรอง | ถ้าขายทรัพย์สินไม่ได้ตามเวลา จะทำอะไรต่อ |
ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียความเชื่อมั่น
- ส่งประมาณการที่ดีเกินจริงเพื่อให้ผ่านเกณฑ์
- เอาเงินออกจากบริษัทหรือจ่ายให้กิจการในเครือระหว่างเจรจา
- จ่ายเจ้าหนี้บางรายก่อนโดยไม่ปรึกษาทนายความ
- ให้ข้อมูลธนาคารแต่ละแห่งไม่ตรงกัน
- ขอเวลาโดยไม่บอกว่าเวลาที่ได้จะนำไปแก้อะไร
หลังธนาคารตอบรับ
การผ่อนผันมักมาพร้อมเงื่อนไข เช่น ค่าธรรมเนียม ดอกเบี้ยเพิ่ม หลักประกันเพิ่ม รายงานถี่ขึ้น หรือข้อจำกัดเรื่องปันผล ก่อนลงนามต้องคำนวณว่าเงื่อนไขใหม่ทำได้จริงหรือไม่ เพราะการผิดเงื่อนไขครั้งที่สองจะทำให้การเจรจาครั้งต่อไปยากขึ้นมาก ควรตั้ง Milestone เป็นรายเดือน รายงานความคืบหน้าตามที่สัญญาไว้แม้ยังไม่ดีตามแผน และทบทวนประมาณการ 13 สัปดาห์ทุกสัปดาห์จนกว่าตัวเลขจะกลับมาอยู่เหนือเกณฑ์อย่างน้อยสองรอบทดสอบ ผู้รับเหมาและเจ้าหนี้การค้าที่สำคัญก็ควรได้รับข้อมูลที่เพียงพอ เพราะถ้างานหยุด แผนทั้งหมดจะเดินต่อไม่ได้
สิ่งที่ควรทำต่อ
- อ่านนิยาม Covenant และผลของการไม่ผ่านในทุกสัญญา
- ทำประมาณการ 13 สัปดาห์และปรับปรุงทุกสัปดาห์
- แยกทรัพย์สินหลักกับทรัพย์สินที่ขายได้ พร้อมมูลค่าและระยะเวลาขาย
- คำนวณ DSCR ของแต่ละทางเลือกก่อนพบธนาคาร
- ขอมติผู้ถือหุ้นเรื่องการเพิ่มทุนหรือ Equity Cure
- ปรึกษาทนายความก่อนส่งหนังสือแจ้งหรือจ่ายเจ้าหนี้รายใดเป็นพิเศษ