WIP ที่ผิดปกติ

สรุปสั้น

WIP-Development คือต้นทุนโครงการที่สะสมรอโอนเป็นต้นทุนขาย ไม่ใช่กองรวมทุกอย่างที่ยังไม่อยากรับรู้เป็นค่าใช้จ่าย
WIP ที่โตเร็วกว่าความคืบหน้างานจริงคือธงเตือนแรก
ค่าใช้จ่ายขายและการตลาดต้องลงงวดที่เกิด การเก็บเข้า WIP คือการตกแต่งงบและเป็นประเด็นภาษี
WIP ที่ปนกันทำให้ต้นทุนขายต่อยูนิตผิดในวันโอน และกระทบภาษีเงินได้นิติบุคคลโดยตรง

ตัวอย่างในบทความนี้เขียนขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบความเสี่ยง ไม่ได้ระบุหรือกล่าวหาบุคคลหรือกิจการใด สัญญาณเตือนเป็นเหตุให้ตรวจเพิ่ม ไม่ใช่ข้อสรุปว่ามีการกระทำผิด

WIP ควรอยู่ตรงไหนในงบ

บัญชี	สาระที่แท้จริง	การจัดประเภทที่ถูกต้อง	ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
WIP-Development (ที่ดิน ค่าก่อสร้าง ค่าอื่น ๆ)	ต้นทุนโครงการที่สะสมรอโอนเป็นต้นทุนขาย	สินค้าคงเหลือ ต้นทุนโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ เป็นสินทรัพย์หมุนเวียนตาม TAS 2 และรอบการดำเนินงาน	จัดเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน ทำให้อัตราส่วนสภาพคล่องเพี้ยนและธนาคารอ่านผิด
ค่านายหน้าขาย (Sales Commission)	ต้นทุนส่วนเพิ่มในการได้มาซึ่งสัญญา	รับรู้เป็นสินทรัพย์ต้นทุนตามสัญญา (Contract Cost Asset) แยกจากต้นทุนก่อสร้าง และตัดจำหน่ายเมื่อโอนกรรมสิทธิ์	เก็บรวมกองเดียวกับ WIP ก่อสร้าง ทำให้ทดสอบการด้อยค่าไม่ได้และคำนวณต้นทุนขายผิด
ค่าใช้จ่ายขายและการตลาด โฆษณา อีเวนต์	ค่าใช้จ่ายในการขาย	ลงเป็นค่าใช้จ่ายทันทีในงวดที่เกิด	พยายามเก็บเข้า WIP เพื่อไม่ให้งบขาดทุน เป็นการตกแต่งงบและเป็นประเด็นภาษี

การจัดประเภทผิดไม่จำเป็นต้องทำให้กำไรเปลี่ยนทันที แต่ทำให้ธนาคารและผู้สอบบัญชีอ่านความเสี่ยงผิด และเมื่อถึงวันโอน ต้นทุนขายที่คำนวณจากกองที่ปนกันจะผิดทันที ซึ่งกระทบทั้งกำไรที่แจ้งและภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระ

กิจการที่ใช้ TFRS for NPAEs อาจมีเกณฑ์บางเรื่องต่างจาก TFRS เต็มรูปแบบ เช่น การบันทึกต้นทุนเพื่อให้ได้สัญญา ให้ตรวจนโยบายบัญชีและหารือผู้สอบบัญชีก่อนจัดประเภทใหม่

ทะเบียนสัญญาณเตือนของ WIP

ชื่อบัญชี	ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่	สัญญาณเตือน	จุดตรวจ
WIP-Development ค่าก่อสร้าง	ต้นทุนเกินงบ จ่ายเกินความคืบหน้างาน ผู้รับเหมาเป็นบริษัทในเครือ	งวดจ่ายวิ่งเร็วกว่า % งานจริง ไม่มีวิศวกรรับรองงวดงาน	จับคู่ใบเบิกงวด รายงานความคืบหน้า และผลตรวจหน้างาน เทียบราคาต่อ ตร.ม. กับตลาด
WIP-Development ที่ดิน	ซื้อที่ดินจากผู้เกี่ยวข้องในราคาสูงเกินตลาด ภาระผูกพันบนโฉนดที่ไม่เปิดเผย	ราคาต่อไร่สูงกว่าราคาประเมินหรือราคาซื้อขายบริเวณเดียวกันมาก	ตรวจโฉนด ภาระจำยอม จำนอง ราคาประเมินกรมธนารักษ์ และความสัมพันธ์ของผู้ขาย
WIP-Development ค่านายหน้า	เอาค่าใช้จ่ายขายมาซุกเป็นสินทรัพย์เพื่อไม่ให้ขาดทุน	ยอดโตแต่ยอดขายและยอดโอนไม่โต ไม่มีตารางผูกกับยูนิตที่ขายได้	ผูกค่านายหน้ากับยูนิตรายสัญญา ทดสอบการด้อยค่า แยกออกจากต้นทุนก่อสร้าง
WIP-Development อื่น ๆ	บัญชีถังขยะ (Catch-all) รวมรายการที่ไม่มีใครอยากอธิบาย	ยอดคงที่ ไม่เคลื่อนไหว ไม่มีรายละเอียดประกอบ	ขอ Sub-ledger รายรายการ รายการเกิน 6 เดือนที่อธิบายไม่ได้ต้องล้างออก

ตัวเลขที่ต้องวางคู่กับ WIP

ยอด WIP ตัวเดียวบอกไม่ได้ว่าโครงการปกติหรือไม่ ต้องวางคู่กับข้อมูลจากฝ่ายก่อสร้าง

คำถาม	หลักฐานที่ใช้	ถ้าตอบไม่ได้
ต้นทุนโครงการสะสมเทียบความคืบหน้างานก่อสร้างจริงเป็นกี่เปอร์เซ็นต์	งบประมาณโครงการ รายงานความคืบหน้าที่วิศวกรรับรอง	เสี่ยงต้นทุนบานปลายหรือจ่ายเกินงวดงาน
ต้องใช้เงินอีกเท่าไรจึงจะสร้างเสร็จและโอนได้ครบ (Cost to Complete)	ประมาณการจากฝ่ายก่อสร้างและแหล่งเงินที่จะใช้	เสี่ยงโครงการค้าง
ค่าใช้จ่ายรายการใดถูกบันทึกเข้าต้นทุนโครงการเดือนนี้ และใช้หลักเกณฑ์อะไร	รายการเคลื่อนไหวของ WIP นโยบายบัญชี	เสี่ยงตกแต่งงบและประเด็น CIT
ดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อโครงการถูกรวมเป็นต้นทุนตามช่วงเวลาที่ถูกต้องหรือไม่	ตารางคำนวณดอกเบี้ยที่รวมเป็นต้นทุน แยกตามโครงการและช่วงเวลา (TAS 23)	ต้นทุนโครงการและค่าใช้จ่ายงวดผิด

ถ้าผู้รับเหมาเป็นบริษัทในเครือ

ราคาก่อสร้างที่ไม่ใช่ราคาตลาดเป็นทั้งประเด็น Transfer Pricing และการโยกกำไรหรือขาดทุนข้ามบริษัท สัญญาณเตือนคือยอดเจ้าหนี้ติดลบก้อนใหญ่ หรือมีการจ่ายล่วงหน้าโดยไม่มีหลักประกันผลงาน รายละเอียดจุดตรวจอยู่ใน รายการกับกิจการที่เกี่ยวข้องและเงินรั่วไหล

มุมเจ้าของ: สิ่งที่ต้องเห็นและต้องถาม

ขอดูการเคลื่อนไหวของ WIP แยกตามหมวดทุกเดือน ไม่ใช่เฉพาะยอดรวม
ทุกไตรมาสให้เทียบยอดจ่ายผู้รับเหมาสะสมกับความคืบหน้างานก่อสร้างที่วิศวกรรับรอง
ทุกไตรมาสให้ทบทวน Cost to Complete และแหล่งเงินที่จะใช้

มุมผู้ตรวจสอบภายใน: จุดตรวจ

ทดสอบตัวอย่างใบเบิกงวดเทียบรายงานหน้างาน
ตรวจความสัมพันธ์ของผู้ขายที่ดินและผู้รับเหมา
ขอ Sub-ledger ของ WIP อื่น ๆ และติดตามรายการเกิน 6 เดือน
ทดสอบการด้อยค่าของต้นทุนตามสัญญาและมูลค่าสุทธิที่จะได้รับของยูนิตคงเหลือ

เนื้อหานี้เป็นแนวทางเชิงบริหารและการตรวจสอบภายใน ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายหรือภาษีเฉพาะกรณี ควรตรวจสอบกฎหมายฉบับปัจจุบันและปรึกษาผู้สอบบัญชี ที่ปรึกษาภาษี หรือทนายความก่อนตัดสินใจในกรณีจริง